W 2026 roku obywatele Ukrainy w Polsce wybierają między trzema rozwiązaniami: pozostać przy PESEL UKR, przejść na specjalną kartę CUKR albo uzyskać zwykłą kartę pobytu na dostępnej podstawie. To odrębne reżimy prawne.
Wybór utrudniają zmienione przepisy: od 31 lipca 2026 roku osoby, które przyjeżdżają do Polski i po raz pierwszy ubiegają się o ochronę czasową, muszą spełnić nowy warunek dotyczący obowiązków wojskowych. To, co będzie odpowiednie dla Ciebie, zależy od historii pobytu i planów na przyszłość.
Trzy reżimy w jednej tabeli
| PESEL UKR | Karta CUKR | Zwykła karta pobytu | |
|---|---|---|---|
| Co to jest | Status w PESEL dla osób objętych ochroną czasową. | Karta pobytu z adnotacją „Poprzednio posiadacz ochrony czasowej”. | Karta pobytu na podstawie konkretnego zezwolenia. |
| Okres ważności | Przedłużony do 04.03.2028. | 3 lata. | Zależy od rodzaju zezwolenia. |
| Reżim ochrony UE | Obowiązuje do 04.03.2028. | Wyjście z ochrony czasowej. | Po uzyskaniu zezwolenia UKR wygasa. |
| Wymóg 365 dni UKR | Nie jest wymagany. | Tak, co najmniej 365 kolejnych dni. | Nie jest warunkiem ogólnym. |
| UKR 04.06.2025 | Nie jest wymagany. | Tak, obowiązkowo. | Nie jest warunkiem ogólnym. |
| Podstawa | Ochrona czasowa. | Spełnienie szczególnych warunków CUKR. | Praca, działalność gospodarcza, rodzina lub inna podstawa. |
| Termin złożenia wniosku | Brak. | Do 04.03.2027. | Zależy od procedury. |
| Sposób złożenia | W urzędzie lub przez system rejestracji. | Online przez MOS. | Zgodnie z procedurą danego zezwolenia. |
PESEL UKR: pozostać pod ochroną
Numer PESEL ze statusem UKR potwierdza korzystanie z ochrony czasowej w Polsce. Zarówno na poziomie UE, jak i w prawie polskim mechanizm przedłużono do 4 marca 2028 roku. Status rejestruje się i aktualizuje bezpośrednio w urzędzie właściwym dla miejsca zamieszkania.
Osobna uwaga dla nowo przybyłych: od 31 lipca 2026 roku ochronę przyznaje się osobom, które wypełniły obowiązki wojskowe w Ukrainie, a w stosownych przypadkach trzeba to potwierdzić.
Pozostanie przy PESEL UKR bywa wygodne, jeśli ochrona czasowa odpowiada Twojej sytuacji, nie masz jeszcze długoterminowych planów, nie spełniasz warunków CUKR albo nie zamierzasz przechodzić na inne zezwolenia. Do samego korzystania z UKR żadne 365 dni nie są potrzebne: ten warunek dotyczy wyłącznie przejścia na CUKR.
Karta CUKR: zezwolenie na 3 lata
CUKR to specjalna karta pobytu z adnotacją „Poprzednio posiadacz ochrony czasowej”, przeznaczona dla posiadaczy UKR przechodzących na trzyletnie zezwolenie na pobyt czasowy. Wnioski przyjmuje się wyłącznie elektronicznie przez MOS.
Standardowy wnioskodawca musi jednocześnie spełnić cztery warunki:
- ✓posiadać aktualny PESEL UKR w dniu złożenia wniosku
- ✓posiadać go 4 czerwca 2025 roku
- ✓zachowywać status nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni
- ✓nadal mieć UKR w dniu wydania karty
Oddzielnych okresów ochrony nie można sumować, wymagany jest jeden nieprzerwany okres. Co liczy się jako przerwa i jak się ją naprawia, opisujemy w artykule status zmienił się z UKR na NUE.
Istotna korzyść: okres pobytu na podstawie CUKR zalicza się do czasu wymaganego przy późniejszym ubieganiu się o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Sama karta nie tworzy automatycznej podstawy do pobytu stałego.
Główna pułapka 2026 roku. Zgodnie z obowiązującymi zasadami nie można poczekać do końca ochrony w 2028 roku i złożyć wniosku o CUKR później: więcej w artykule UKR do 2028 roku czy CUKR do 2027.
Po uzyskaniu CUKR osoba wychodzi z reżimu ochrony czasowej i otrzymuje trzyletnie zezwolenie z pełnym dostępem do rynku pracy i działalności gospodarczej bez dodatkowych zezwoleń, a także prawo do podróży po strefie Schengen do 90 dni w każdym okresie 180 dni. Aktualne warunki CUKR nie zawierają odrębnego wymogu potwierdzenia obowiązków wojskowych, lecz aktywny i nieprzerwany UKR pozostaje obowiązkową podstawą.
Planujesz przejście na CUKR? Aby nie pomylić się w formularzu, idź według instrukcji krok po kroku dla wniosku przez MOS. Do wniosku potrzebne jest zdjęcie cyfrowe o rozdzielczości dokładnie 684×883: zrób zdjęcie na stronie.
Zwykła karta pobytu
Przez „zwykłą” kartę rozumie się zwykle zezwolenie na pobyt czasowy udzielone na standardowej podstawie: praca, działalność gospodarcza lub połączenie z rodziną. Obecnym posiadaczom UKR dostępne są tylko określone rodzaje zezwoleń.
Od 5 marca 2026 roku beneficjenci ochrony czasowej mogą składać wnioski o:
- zezwolenie na pobyt czasowy i pracę
- pracę wymagającą wysokich kwalifikacji (Blue Card)
- działalność gospodarczą
- pobyt jako małżonek obywatela Polski
- połączenie z rodziną
Nie można wybrać dowolnego rodzaju karty bez spełnienia warunków danej procedury.
Główna różnica wobec CUKR: zwykłe zezwolenie jest związane z konkretnym celem pobytu i rozpatrywane zgodnie z ustawą o cudzoziemcach, a CUKR daje niezależny status na 3 lata na podstawie wcześniejszej ochrony. Uzyskanie standardowego zezwolenia, podobnie jak CUKR, kończy status PESEL UKR. Porównanie CUKR i zwykłej karty wiersz po wierszu znajdziesz w artykule karta pobytu CUKR a zwykła karta pobytu.
Cztery sytuacje życiowe
Status UKR został anulowany lub przerwany
Jeśli status przepadł z powodu wyjazdu dłuższego niż dopuszczalny, nie zakładaj automatycznego wyjątku ani bezproblemowego zaliczenia 365 dni do CUKR: oficjalne wyjaśnienia wymagają ciągłości. Warto skontaktować się z urzędem w sprawie aktualnego PESEL UKR albo rozważyć zwykłą kartę, na przykład na podstawie pracy.
Mieszkam w Polsce od dawna, mam stabilny UKR i planuję przyszłość
Jeśli spełniasz wszystkie kryteria (aktywny status 4 czerwca 2025 roku i co najmniej 365 dni nieprzerwanego UKR), CUKR może być praktycznym rozwiązaniem: trzyletni okres zalicza się do okresu wymaganego dla rezydenta długoterminowego UE. Wniosek składa się przez MOS do 4 marca 2027 roku.
Mam już inną kartę pobytu
Jeśli wcześniej zrezygnowałeś z UKR i uzyskałeś zwykłą kartę, na przykład na podstawie pracy lub Blue Card, mechanizm CUKR jest dla Ciebie zamknięty, ponieważ wymaga aktywnego statusu UKR. Dalej korzystasz ze standardowych zezwoleń albo składasz wniosek o kolejne na zasadach ogólnych ustawy o cudzoziemcach.
Przenoszę się do Polski z innego państwa UE
Jeśli przyjeżdżasz z innego państwa UE po 31 lipca 2026 roku, ochrona będzie rejestrowana według nowych zasad. Polskiego PESEL UKR nie posiadałeś 4 czerwca 2025 roku, więc standardowa procedura CUKR nie jest dostępna. Pozostaje rejestracja ochrony czasowej z uwzględnieniem wymogu dotyczącego obowiązków wojskowych albo legalizacja na zwykłej podstawie, na przykład przez pracę lub działalność gospodarczą.
Najczęstsze pytania
Do kiedy obowiązuje PESEL UKR w Polsce?
Status UKR i mechanizm ochrony czasowej obowiązują do 4 marca 2028 roku.
Czy 365 dni UKR jest potrzebne, aby pozostać w Polsce pod ochroną?
Nie. Warunek 365 kolejnych dni dotyczy wyłącznie karty CUKR.
Czy można złożyć wniosek o CUKR po przyjeździe do Polski w 2026 roku?
Nie w standardowej procedurze. Jednym z obowiązkowych warunków jest posiadanie PESEL UKR 4 czerwca 2025 roku.
Czy do uzyskania CUKR potrzebny jest pracodawca?
Nie. CUKR jest wydawany na 3 lata i nie jest związany z konkretnym pracodawcą ani celem zatrudnienia.
Co stanie się z PESEL UKR po uzyskaniu karty pobytu lub CUKR?
Status ochrony czasowej wygaśnie, a dalszy legalny pobyt w Polsce będzie oparty na nowym zezwoleniu.
Przeczytaj także
Oficjalne źródła
- Przedłużenie ochrony czasowej do 4 marca 2028 roku: gov.pl/web/udsc
- Procedura uzyskania karty CUKR: gov.pl/web/udsc/CUKR-procedura
- Karty pobytu dla obywateli Ukrainy z PESEL UKR: gov.pl/web/udsc
To nieoficjalny materiał informacyjny, aktualny na sierpień 2026 roku. Przepisy mogą ulec zmianie, a poszczególne przypadki bywają interpretowane indywidualnie, dlatego przed złożeniem dokumentów sprawdzaj oficjalne wyjaśnienia (UDSC, MOS) lub skonsultuj się z prawnikiem. Naszą pracą jest zrobić dla Ciebie zdjęcie zgodne z wymogami MOS.